DİLİ OLMAYANIN IRKI OLMAZ "BZEM YİMİEM LEPK YİEP"

Kafkasya yerleşimi ,imparatorlukların her bölgeyi kendilerine katma eğilimlerine karşı ,uzun süre imparatorluklarla çevrelenmiş olarak kalan tek bölge niteliğinde olmuştur.Bu olgu imparatorluklar tarafından bir tehdit niteliğinde olmayan eski uygarlık yaşamından ve bu doğrultuda kendinden kaynaklı nedenlerle savaş ortamına sürüklenmemesinden gelir.

İnsanlar arasında bir eşitsizlikten bahsetmek mümkün değildir.Ülkesini savunmak adına kahramanlıklar gösteren bir kişinin heykeline rastlayamazsınız.

Toplumsal yapı ve mantığın geri çekilmesi ile birlikte ,kozmik oluşla ortaya çıkan Kafkas dillerinin yanına başka dillerde eklenir.Kafkasya dilleri,toplumun varoluş sürecine ilişkin olan bir arşiv niteliğindedir.Kafkasya bölgeye sonradan girmiş dilleride koruma altına alabilen bir bölge olarak bilinir.Kafkasya kültüründe asimilasyonu reddeden tam tersine farklı dil ve kültürleri koruma altına almaya çalışan bir anlayış hakimdir.Bölgede dil köklerinin korunmasında en önemli neden Kafkas dilinin kendi dilsel dokusundan gelen bir anlayış olduğunu söyleyebiliriz.İnsanın varoluş sürecinde Kafkasya kültürünün canlı arşivinin şüphesiz dil olduğundan bahsedebiliriz.

Kafkasya’da konuşulan bir çok dil olduğu bilinir,hepsi birbiriyle yakın akrabalık içerisindedir.Buradan çıkarabileceğimiz üzere dünyada egemen hale gelen anlayışın karşılığı niteliğindedir.

Bu bölgeyi coğrafi olarak Güney ve Kuzey Kafkasya olarak iki cephede ele alabiliriz.

Ayrıca bölgeyi ‘’Diller Dağı’’ veya benzer bir betimlemeyle ‘’Dillerin Babil Kulesi’’ gibi betimlemelerle tanımlayabiliriz.

Kuzey Kafkasya denildiğinde genelde Çerkes dilleri anlaşılır .Çerkes dilleri kendi aralarında;

Kabardey,Abzah,Şapsığ,Bejeduğ,Hatukay,Notuhay,Besleney,Mahoşlar gibi alt lehçeler halinde ele alınır.Bunların yanında Ubıhça’dan bahsedebiliriz;Bu dili konuşan son kişi Tevfik Esenç’tir .7 Ekim 1992 tarihinde 88 yaşında hayatını kaybetmiştir.Onun vefatı ile dil kaybolmuştur.

Güney Kafkasya bölgesinde ise Ermeni,Azerbaycan ve Gürcü dillerini görürüz.

Kafkasya bölgesinde ayrıca Türkçe önemli bir yer teşkil eder.Hazar,Altınordu,Karaçay gibi Türk devletleri her zaman bu coğrafyada var olmuştur.Güney Kafkasya’da Azerbaycan Türkçesi Dağıstan’ın derbent bölgesinde konuşulur.

Ceren İDER